İşveren çalışanlara sağladığı yan hakları tek taraflı kaldırabilir mi?

İK tarafında bu soru genelde kriz dönemlerinde gelir. Şirket maliyetleri düşürmek ister ve ilk akla gelen kalemlerden biri yan haklar olur. Ancak hukuki açıdan konu o kadar basit değildir.

İş Kanunu’na göre çalışanın çalışma koşullarında esaslı değişiklik yapılacaksa çalışan onayı gerekir.

İş Kanunu Madde 22

Eğer yan hak uzun süredir uygulanıyorsa ve çalışan için kazanılmış bir hak haline geldiyse bunu tek taraflı kaldırmak risk yaratabilir.

Yargıtay da bu konuda benzer yönde kararlar vermiştir.

Yargıtay 9. HD 2015/19834 E., 2017/12311 K.

Kararda işyerinde süreklilik kazanmış uygulamaların çalışma koşulu haline gelebileceği ifade edilmiştir.

Biz bir şirkette bu durumla karşılaşmıştık. Servis maliyetleri ciddi şekilde artmıştı ve tamamen kaldırmak gündeme gelmişti. Doğrudan kaldırmak yerine şu yolu izledik:

Önce çalışanlarla açık bir iletişim kurduk.

Ardından birkaç alternatif sunduk:

• servis yerine yol yardımı
• hibrit servis modeli
• bazı lokasyonlarda servis devamı

Bu yaklaşım hem çalışan tarafında güven oluşturdu hem de hukuki riski azalttı.

Yan haklar aslında çalışan deneyiminin önemli bir parçasıdır. Bu yüzden onları kaldırmak bazen bir maliyet kalemini azaltır ama çalışan bağlılığını azaltma maliyeti daha büyük olabilir.